Begrippenlijst
Media-analyse in gewone taal
De begrippen die je tegenkomt in mediamonitoring en reputatieonderzoek, kort uitgelegd.
A
- Agenda-setting
- De theorie dat media niet zozeer bepalen wát mensen vinden, maar wel waar ze over nadenken. Onderwerpen die vaak en prominent in het nieuws komen, gaan het publiek en de politiek belangrijker lijken. Voor communicatieteams verklaart het waarom de hoeveelheid aandacht voor een thema er zelf al toe doet.
- Zie ook: Framing, Issuemanagement
- Alert
- Een automatische melding zodra er iets gebeurt dat je wilt weten, zoals een nieuw bericht over je organisatie, een plotselinge piek in volume of een gevoelig onderwerp. Alerts zijn bedoeld om snel te kunnen reageren, niet om een compleet overzicht te geven.
- Zie ook: Mediabriefing / nieuwsbrief, Crisiscommunicatie, Nieuwsbrieven & alerts
B
- Bereik
- Het aantal mensen dat een bericht mogelijk heeft gezien, meestal afgeleid van het publiek van de bron: oplage, kijkcijfers of bezoekersaantallen. Bereik is daarom altijd een schatting en zegt niets over of iemand het bericht ook echt heeft gelezen. Het is vooral bruikbaar om berichten en periodes onderling te vergelijken.
- Zie ook: Share of voice, Mediawaarde (AVE), Dashboards & rapporten
- Boolean zoekopdracht
- Een zoekopdracht die woorden combineert met operatoren als AND, OR en NOT, vaak aangevuld met aanhalingstekens voor exacte woordgroepen. Zo sluit je ruis uit, bijvoorbeeld een merknaam die ook een gewoon woord is. Een goede boolean query is de basis van betrouwbare mediamonitoring.
- Zie ook: Mediamonitoring
C
- Clipping
- Een enkel bericht waarin je organisatie of onderwerp voorkomt, oorspronkelijk letterlijk uitgeknipt uit de krant. Tegenwoordig bedoelt men er elk gevonden artikel, uitzending of online bericht mee. Een verzameling clippings heet ook wel een knipselkrant.
- Zie ook: Mediamonitoring, Mediabriefing / nieuwsbrief
- Crisiscommunicatie
- Communicatie van een organisatie tijdens en direct na een incident dat haar reputatie, veiligheid of continuïteit bedreigt. Snelheid, eenduidigheid en het tijdig signaleren van wat er over de crisis wordt gezegd zijn daarbij cruciaal. Mediamonitoring laat zien hoe het verhaal zich ontwikkelt en of je boodschap aankomt.
- Zie ook: Issuemanagement, Alert, Merkreputatie
E
- Earned media
- Aandacht die je niet koopt en niet zelf publiceert, maar verdient: nieuwsberichten, interviews, recensies en vermeldingen door anderen. Earned media geldt als geloofwaardiger dan eigen of betaalde kanalen, maar je hebt er minder controle over. Het is het belangrijkste terrein van mediamonitoring.
- Zie ook: Owned media, Paid media, Persbericht
- Entiteit (NER)
- Een persoon, organisatie, plaats of ander benoemd ding dat in een tekst voorkomt. Named entity recognition (NER) is de techniek die zulke namen automatisch herkent en classificeert. Zo zie je niet alleen óf je in het nieuws bent, maar ook naast wie en waar.
- Zie ook: Media-intelligentie, Entiteiten & journalisten
F
- Framing
- De manier waarop een onderwerp wordt gepresenteerd: welke aspecten worden benadrukt, welke woorden gekozen en welk perspectief centraal staat. Hetzelfde feit kan als kans of als bedreiging worden geframed. Framing-analyse kijkt dus naar hoe er over je wordt geschreven, niet alleen hoe vaak.
- Zie ook: Agenda-setting, Tone of voice, Sentiment
I
- Issuemanagement
- Het vroegtijdig signaleren, volgen en beïnvloeden van maatschappelijke kwesties die je organisatie kunnen raken. Het doel is te handelen voordat een issue een crisis wordt. Monitoring van media en stakeholders levert de signalen waarop issuemanagement stuurt.
- Zie ook: Omgevingsanalyse, Crisiscommunicatie, Reputatiemonitoring
M
- Media-intelligentie
- De stap na mediamonitoring: berichtgeving niet alleen verzamelen, maar analyseren en duiden. Denk aan trends in volume en sentiment, vergelijkingen met concurrenten en de vraag welke thema’s en woordvoerders het verhaal bepalen. Het resultaat is inzicht waarop je beslissingen kunt nemen.
- Zie ook: Mediamonitoring, Share of voice, Sentiment, MIA
- Mediabriefing / nieuwsbrief
- Een periodiek overzicht, vaak dagelijks, van de belangrijkste berichtgeving over je organisatie en onderwerpen. Een goede briefing selecteert en ordent, zodat lezers in een paar minuten weten wat er speelt. Mediaroom stelt zo’n dagelijkse briefing samen met bron, bereik, sentiment en je eigen labels.
- Zie ook: Clipping, Alert, Nieuwsbrieven & alerts
- Mediamonitoring
- Het systematisch volgen van berichtgeving in online media, print, radio en tv over je organisatie, merken, concurrenten of onderwerpen. Het levert een doorlopende stroom gevonden berichten op, met bron en datum. Mediamonitoring is de basis waarop analyse en rapportage voortbouwen.
- Zie ook: Media-intelligentie, Boolean zoekopdracht, Clipping, Dashboards & rapporten
- Mediawaarde (AVE)
- Advertising value equivalent: wat het zou kosten om dezelfde ruimte of zendtijd als advertentie in te kopen. De maat is omstreden, omdat een nieuwsbericht geen advertentie is, de toon en inhoud buiten beschouwing blijven en de uitkomst vooral de omvang van de bron weerspiegelt. De Barcelona Principles van AMEC wijzen AVE daarom af als maat voor de waarde van communicatie.
- Zie ook: Bereik, Earned media
N
- Netto sentiment (score)
- Eén getal dat de balans tussen positieve en negatieve berichtgeving samenvat, meestal het aandeel positief min het aandeel negatief. Een score boven nul betekent meer positieve dan negatieve aandacht. Handig om trends te volgen, maar alleen zo betrouwbaar als de sentimentlabels eronder.
- Zie ook: Sentiment, Share of voice
- Nulmeting
- Een meting van de uitgangssituatie voordat je iets verandert, zoals een campagne, fusie of koerswijziging. Door later opnieuw te meten zie je wat er is veranderd in volume, sentiment of thema’s. Zonder nulmeting is het effect van communicatie moeilijk aan te tonen.
- Zie ook: Reputatiemonitoring, Omgevingsanalyse
O
- Omgevingsanalyse
- Een analyse van de externe omgeving van een organisatie: welke stakeholders, thema’s en ontwikkelingen spelen er en hoe denken zij over jou. Media zijn daarbij een belangrijke bron, naast bijvoorbeeld politiek, onderzoek en sociale kanalen. Een omgevingsanalyse is vaak de input voor communicatiestrategie en issuemanagement.
- Zie ook: Issuemanagement, Nulmeting
- Owned media
- Kanalen die je zelf beheert, zoals je website, blog, nieuwsbrief en eigen sociale-media-accounts. Je bepaalt de boodschap volledig, maar het bereik hangt af van je eigen publiek. Owned media vormen samen met earned en paid media het zogeheten PESO-model.
- Zie ook: Earned media, Paid media
P
- Paid media
- Aandacht die je inkoopt, zoals advertenties, gesponsorde berichten en advertorials. Je hebt controle over boodschap, timing en doelgroep, maar lezers weten dat het betaald is. Daarom weegt paid media meestal minder zwaar in geloofwaardigheid dan earned media.
- Zie ook: Earned media, Owned media, Mediawaarde (AVE)
- Persbericht
- Een bericht dat een organisatie aan journalisten stuurt om nieuws aan te kondigen. Het doel is earned media: dat redacties het oppakken en er zelf over publiceren. Met mediamonitoring zie je welke media het bericht overnemen en hoe.
- Zie ook: Earned media, Clipping
R
- Reputatiemonitoring
- Het doorlopend volgen van hoe er over een organisatie wordt gesproken, gericht op de thema’s die haar reputatie bepalen. Het gaat verder dan tellen: welke onderwerpen komen terug, met welke toon, en hoe verandert dat in de tijd. Zo zie je vroeg waar je reputatie onder druk staat of juist sterker wordt.
- Zie ook: Sentiment, Issuemanagement, Nulmeting, Merkreputatie
S
- Sentiment
- De toon van een bericht ten opzichte van een onderwerp: positief, neutraal of negatief. Een bericht kan positief zijn over de ene partij en negatief over de andere, dus sentiment hoort bij een onderwerp, niet bij het hele artikel. In Mediaroom zie je daarom ook de toon richting jouw merk, en je corrigeert elk label in één klik.
- Zie ook: Netto sentiment (score), Tone of voice, Framing, Dashboards & rapporten
T
- Tone of voice
- De vaste manier waarop een organisatie communiceert: formeel of informeel, zakelijk of persoonlijk, speels of ingetogen. Een consistente tone of voice maakt een merk herkenbaar over alle kanalen heen. Het is iets anders dan sentiment, dat de toon beschrijft waarmee anderen over jou schrijven.
- Zie ook: Sentiment, Owned media
